Terug Vierdelige documentaireserie over uitgeprocedeerde asielzoekers die terugkeren naar het land van herkomst.
Vanaf zaterdag 8 december om 16.05 uur bij de NPS op Nederland 2
(Online te zien na uitzending op tv)
In deze vierdelige documentaireserie volgt documentairemaker Roy Dames uitgeprocedeerde asielzoekers die terugkeren naar hun land van herkomst. Biedt het geboorteland de terugkeerders een werkelijk perspectief voor een nieuw bestaan of niet?
Alle terugkeerders die gevolgd zijn, gaan 'vrijwillig' terug. Eigenlijk hebben ze geen keuze: het alternatief is een illegaal bestaan in Nederland. De Nederlandse overheid ziet de 'vrijwillige' terugkeermogelijkheid als een belangrijk alternatief. Maar is dat werkelijk zo? In deze nieuwe serie worden vier terugkeerders gevolgd: Nathaniel (bijnaam 'Dicky') uit Liberia, Paulo uit Angola, Bui en Mai met hun zoontje Vi Minh uit Vietnam en Anastasia uit Rusland. Ook zien we medewerkers van organisaties die met terugkeer zijn belast, waaronder het IOM (International Organization for Migration), aan het werk.
Documentairemaker Roy Dames heeft alle terugkeerders ruim voor hun vertrek gefilmd. Ook zijn de dag van vertrek en de reis naar hun geboorteland vastgelegd, net als de eerste weken na hun terugkomst. Tenslotte is te zien hoe het de terugkeerders een jaar na terugkomst in het land van herkomst vergaat.
Voor deelname aan het netwerk van vrienden voor teruggekeerde uitgeprocedeerde asielzoekers zie www.vriendenvanterug.nl
Deel 1: Paulo en Dicky (8 december) (Bekijk de uitzending) In dit eerste deel volgen we Paulo en Dicky met hun voorbereidingen op terugkeer naar respectievelijk Angola en Liberia. Paulo (22 jaar, 6 jaar in Nederland) bereidt zich zoveel mogelijk voor op zijn terugkeer. Met behulp van Stichting Wereldwijd verzamelt en reviseert hij oud gereedschap voor het starten van een mobiele garage - een soort ANWB - in Angola. Daarnaast regelt hij een minibus, die hij ombouwt tot een soort wegenwacht. Paulo vertrekt vlak na Kerst 2005 terug naar Angola. Hij ontvangt, net als iedere terugkeerder, 2300 euro van de Nederlandse overheid. Nathaniel ('Dicky', 37 jaar, 6 jaar in Nederland ) woont in Nederland samen met zijn Nederlandse vriendin Rina. Nathaniel is nog niet helemaal uitgeprocedeerd maar wil vrijwillig terug naar Liberia. Hij wil zijn land, waar sinds 2003 de oorlog voorbij is, helpen opbouwen. Hij voelt zich niet meer thuis in de Nederlandse maatschappij, die zich volgens hem "afsluit voor mensen zoals hij". Ook wil hij zijn moeder en broer weer terugzien. Nathaniel heeft een ondernemingsplan. Hij is als meubelmaker en timmerman opgeleid in Nederland en wil in Liberia zijn vak uitoefenen. Met hulp van Stichting Wereldwijd verzamelt en repareert hij gereedschap voor het starten van zijn bedrijfje in Liberia en krijgt een minibus van vrienden. In juni 2006 vertrekt hij. Het IOM betaalt zijn overtocht.
Deel 2: Paulo en Dicky (15 december) (Bekijk de uitzending) In Angola moet Paulo uiteindelijk 6000 dollar betalen om zijn spullen langs de douane te krijgen. Dat lukt hem na een half jaar met hulp van een inzamelingsactie in Nederland. Uiteindelijk wordt de bus toch door de politie in beslag genomen, na een door Paulo veroorzaakt ongeluk. Paulo houdt zich momenteel met losse baantjes in leven, het is van dag tot dag overleven in het getto van Luanda, de hoofdstad van Angola. De eerste weken lijken met Nathaniel goed te gaan, maar hij komt snel in de geldproblemen. Na een half jaar slaagt hij erin de kist met gereedschap uit de haven te krijgen; de minibus staat na een jaar nog steeds in de haven. Ondanks alles trouwen Rina en Nathaniel een jaar na vertrek in Monrovia. Nog steeds is zijn timmerbedrijfje niet van de grond gekomen, o.a. door de - uit Nederland meegenomen - generator die niet werkt in Liberia.
Deel 3: Familie Truong en Anastasia (22 december) (Bekijk de uitzending) In dit deel staan het Vietnamese gezin Truong centraal en de Russische Anastasia. De familie Truong, met vader Bui, moeder Mai en zoontje Vi Minh, wonen in een opvanghuis van de stichting Vluchtelingen als Naaste in Helmond. Op aandringen van deze stichting hebben ze nooit asiel aangevraagd. Ze weten dat ze op korte termijn moeten vertrekken naar Vietnam. Hun oorspronkelijke bedoeling was om in Nederland een bestaan op te bouwen, ook vooral omdat ze voor hun zoontje Vi Minh een betere toekomst in Nederland zagen. Ook was een belangrijke reden om financieel iets te kunnen betekenen voor hun zieke ouders in Vietnam. Mai doet veel vrijwilligerswerk in o.a. de plaatselijke katholieke kerk - ze is ook katholiek in Helmond geworden, Bui doet weinig tot niets. Ze vertrekken na 3 jaar 'Nederland' in januari 2007 naar Ho-Chi-Minh City. Ze hebben 5000 euro meegekregen (van de gemeente Helmond en het IOM) en kunnen daar de eerste maanden van rondkomen.
De 26-jarige Anastasia komt uit St. Petersburg, Rusland. In Nederland heeft Anastasia drie keer vastgezeten in de gevangenis als ongewenst vreemdeling en heeft als gevolg van een verkrachting hepatitis C opgelopen. Deze leverziekte is niet te genezen en zal zonder behandeling over tien jaar leiden tot haar dood. Anastasia moet dus dagelijks behandeld worden met dure medicijnen. Volgens haar moeder, die kinderarts is, zijn deze medicijnen niet in Rusland verkrijgbaar. Desondanks heeft de IND (Immigratie en Naturalisatiedienst) haar aanvraag afgewezen. Omdat ze nog maar zo kort te leven heeft, is ze op een dwangmatige manier op zoek naar geluk. Ze kleedt zich alternatief, verkeert in kunstkringen en experimenteert met drugs. In afwachting van haar terugkeer leeft Anastasia tussen krakers in Rotterdam. Anastasia gaat vrijwillig terug, niet omdat ze graag wil, maar ze merkt dat het klimaat in Nederland is veranderd en heeft geen keuze. Na 7 jaar in Nederland geweest te zijn, vertrekt ze in mei 2006.
Deel 4: Familie Truong en Anastasia (29 december) (Bekijk de uitzending) Volgens traditie wonen Bui, Mai en Vi Minh in bij de ouders van Bui. De vader van Bui is doodziek en overlijdt in mei 2007. Ze hebben momenteel nog steeds geen werk en de financiële krapte wordt nijpend. Ook ligt de moeder van Mai op sterven. Ze lijdt aan botkanker. Mai verzorgt haar moeder 5 dagen per week en is 2 dagen per week bij Bui, Vi minh en zijn moeder. Ze zijn in hun gedachten in Nederland, en hebben nog steeds moeite hun draai te vinden in Vietnam. Anastasia wordt in St. Petersburg met open armen ontvangen. Haar vrienden en familie hebben haar gemist. Ze speelt een belangrijke rol in haar vriendenclub. Ze is een belangrijke steun en toeverlaat en wordt vanwege haar intelligentie en filosofische inslag gewaardeerd. Haar vrienden spelen in een populaire punkband. Ze gaat spelen in de band en ontpopt zich als een belangrijke inspirator. Anastasia en haar beste vriend slagen er later in zich in te kopen in een populaire bar in St Petersburg waar zij en haar vriend 3 avonden per week platen draaien. Ondertussen gebruikt zij elke dag speed om op de been te blijven met haar ziekte.