Waren dat niet woeste barbaren en veroveraars, die
met hun met drakenkoppen getooide schepen de zeëen
bevaarden, op zoek naar rijkdom ? Dat waren toch krijgers
die, gekleed in dierenvellen en met in jaren niet bijgeknipte
baarden, onze gewesten kwamen plunderen en leegroven?
Die vikingen of noormannen verkrachtten bovendien alle
meisjes en vrouwen en doodden jong en oud alsof dat
de gewoonste zaak van de wereld was.....zo wil onze
opgefokte verbeelding het blijkbaar.
De bekende kern van waarheid zal ook hier niet ontbreken.
Het eenzijdige beeld werd echter vooral gecreëerd
door de kerkvaders. Zij zagen in die heidense strijders
natuurlijk de verschrikkelijkste duivels, die hun bekeringswerk
van jaren teniet kwamen doen. Volgens historicus Marcel
Mestdagh waren het in ieder geval geen onbeschaafde
pak-wat-je-pakken-kan plunderaars. Hij ontdekte in
de tochten van de Noormannen een doordachte systematiek
en concludeerde bovendien dat vele steden van vandaag
hun ontstaan en structuur te danken hebben aan Vikingenkampen.
Denemarken was het oorspronkelijke thuisland van het
legendarische volk met hoorns op hun helmen. In de
negende eeuw van onze jaartelling waren ze echter zelden
thuis. Vooral Engeland kreeg bezoek van verschillende
groepen Vikingen die zich af en toe hergroepeerden
en weer opsplitsen, terwijl er regelmatig slag moest
worden geleverd met de plaatselijke heersers. In het
jaar 879 waagde een grote groep die zich bij Fulham,
onder Londen, had verzameld de oversteek naar het vaste
land.
(Klik voor gedetailleerde
weergave - 30 kb)
Ligging der winterkampen
En hier komt Marcel Mestdagh in het verhaal. In het
boek "De Vikingen bij ons" heeft hij gepoogd
de Vikingentocht over het vasteland, in het einde van
de negende eeuw, te reconstrueren. Voor het onderzoek
gebruikte hij, naast de historische bronnen, vooral
twee hulpwetenschappen, namelijk de toponymie of plaatsnaamkunde
en de topografie of kaartstudie. De ontdekking van
een Middeleeuwse structuur in het stratenplan van zijn
woonplaats Gent bracht hem op een idee. Bij een speurtocht
aan de hand van een aantal steeds terugkerende toponiemen
vond hij dergelijke structuren terug in de stratenplannen
en topografische gegevens van een niet gering aantal
Vlaamse en Franse steden. Hij identificeerde deze als
zijnde sporen van omwallingen van het type Trelleborg,
Aggersborg en Fyrkat in Denemarken. Het zouden tijdelijke
nederzettingen van de Vikingen zijn geweest, zogenaamde
winterkampen.
Mestdagh kwam tot de conclusie dat de winterkampen in
veel gevallen de ontwikkeling van latere steden heeft
beïnvloed. Verder beweerde hij ook dat de routes
van de Vikingen vooraf werden bepaald, en wel aan de
hand van de zogenaamde portulaankaart, een plattegrond
met oeroude geografische structuren en van onbekende
herkomst. Mestdagh zette tochten vanuit Nottingham
in Engeland en vanuit de Franse stad Sens naast elkaar
(zie illustratie) en concludeerde dat de Noormannen
systematisch te werk gingen. Maar wat was hun reisdoel?
Waren ze op zoek naar iets?
Mestdagh zette zijn studie voort, totdat alle stukjes
van de puzzel in elkaar zag passen. Het resultaat was
een opzienbarende theorie over.....Atlantis.
(Klik voor gedetailleerde
weergave - 25 kb)
De Noormannenportulaankaart
A T L A N T I S 
