Nicholas Isherwood © Lelli & Masotti, Scala Theater Milaan Luister naar de kopcollages in RealAudio De eerste uitzending: 28k8 I isdn I MP3 De tweede uitzending: 28k8 I isdn I MP3

De eerste twee uitzendingen van Supplement die gewijd zijn aan deze concertreeks, worden uitgezonden op

• 27 september en op
• 25 oktober 1999.

Een concertserie, waarbij werken uit heden en verleden voor orkest en tape in zo'n geconcentreerde vorm bij elkaar zijn gebracht is, voor zover bekend, nog nooit vertoond en daarom uniek te noemen. Men associeert muziek voor tape en orkest vooral met de electronische muziek van de jaren zestig en zeventig. In deze tijd ging men het experiment, de confrontatie én de organisatorische rompslomp bepaald niet uit de weg. Componisten als Karlheinz Stockhausen, Luigi Nono, Bruno Maderna en al eerder Edgar Varèse leverden in de beginfase een belangrijke bijdrage aan het repertoire voor deze combinatie. Zij waren lichtende voorbeelden voor anderen: de Noor Arne Nordheim, de Duitse componist York Höller, en Ton Bruynèl en Ton de Leeuw uit ons land.

Belangrijke festivals zoals de Donaueschinger Musiktage en de Warschause Herfst braken in die tijd een lans voor het nieuwe fenomeen electronische muziek. Veel bekend geworden stukken voor tape en orkest gingen tijdens genoemde festivals in première. Jongere noch oudere componisten hebben zich daarna en masse op het schrijven voor die combinatie gestort. Velen waren geïnteresseerd, doch deinsden terug voor het te produceren onderdeel tape omdat men vaak het idee had dat technisch inzicht een vereiste was.Jarenlange research heeft ons daarom geen kasten vol partituren opgeleverd. Bezien vanaf het allereerst geschreven werk voor orkest en tape blijkt dat binnen die selecte groep slechts wéér een selecte groep componisten uiteindelijk in staat is geweest om een bevredigend muziekstuk voor zo'n lastige combinatie te schrijven. Er is echter genoeg werk boven water gekomen om een spannende serie als Muziek in Her(t)z samen te stellen.

Ook bij live electronica kan een nieuwe akoestische klankwereld tot leven komen. Live electronica heeft daarom een plaats in Muziek in Her(t)z gekregen. Al sinds de zestiger jaren in zwang, lijkt anno1999 de live electronica vanwege alle digitale ontwikkelingen de logische opvolger van de tape. Alhoewel zonder de mystieke uitkomsten die een studioproduktie kan opleveren, biedt live electronica op haar beurt de mogelijkheid om nieuwe klankkleuren real-time aan het orkest toe te voegen en komt zij los van het vaak rigide karakter van een veelal niet flexibele tape. Zéér bijzondere composities op het terrein van orkest, live electronica en vaak ook nog in combinatie met tape werden geschreven door de Finse Kaija Saariaho wier muziek in de serie uitgevoerd zal worden door het Radio Kamerorkest onder leiding van Peter Eötvös en later ook door Mark Foster. De orkestprogramma's bestaan niet altijd uit louter composities voor orkest en tape. Bij een aantal concerten was het, om 'lucht in de zaak' te krijgen, beter om een combinatie met een werk zónder tape te maken.

Harry Sparnaay

In april/mei 1999 zullen er ook een tweetal producties in de Kleine Zaal klinken. Hierbij gaat het om bijzondere musici met bijzonder repertoire zoals de Franse vocale groep Vox Nova die onder andere een reconstructie van Luigi Nono's A Floresta é jovem e cheja de vida ten gehore komt brengen. Ook basklarinettist Harry Sparnaay is een bijzonder musicus. Wij waren van mening dat een instrumentalist met internationale reputatie zoals Harry Sparnaay zeker niet mocht ontbreken. Hij inspireerde in het verleden vele componisten tot het schrijven van nieuw werk voor basklarinet en tape, eventueel met piano.Zijn programma bevat een breed scala aan uitstekende werken uit heden en verleden.

De naam Muziek in Her(t)z is meerduidig. Electronische muziek heeft de naam gevoelloos te zijn. De genoemde muziekstukken weerleggen dat. 'Hertz' verwijst ook naar de eenheid van frequentie. En niet op de laatste plaats knipoogt de titel naar de naam van de architect van Muziekcentrum Vredenburg, Herman Hertzberger. De concerten pogen tevens een antwoord te geven op de vraag wat de electronische muziek in de loop van veertig jaar ontwikkeling aan blijvends heeft opgeleverd.

Muziek in Her(t)z - de concertserie zelf

Arne Nordheim (geb. 1931) - Epitaffio (1963/1978) orkest & tape (Nederlandse première)
Alfred Schnittke (1934-1998) - Concert voor Piano en Strijkers (1979) mmv Frank Peters, piano
pauze
Alan Hovhaness (geb.1911) - And God Created Great Whales
op. 229 no. 1 (1970) orkest & tape
Nederlandse première
Ton Bruynèl (1934-1998) - Cours de Nuages (1998)
strijkers & tape, wereldpremière
voltooid door Ad Wammes

Links: