Stiene
Stiene is een documentaire over de kunstschilderes Stien Eelsingh (1903-1964) en het Overijsselse dorp Staphorst. Een streng christelijke boerengemeenschap met een heel eigen cultuur en leefregels. Stien was een begrip. Veel kunstenaars en kunstliefhebbers, ook uit de randstad, vonden hun weg naar haar 'Witte Boerderij'. Haar soirees en de tentoonstellingen voorzagen in een behoefte aan de beleving van kunst. Zij leidde haar eigen bohémienne leven in Staphorst. De inwoners en het boerenleven van het dorp vormden een bron van inspiratie voor haar werk. Alhoewel ze de mensen niet herkenbaar in beeld mocht brengen (zoals het in de Bijbel staat). Stiene is een documentaire over twee contrasterende culturen die elkaar goed leken te verdragen.
Stien Eelsingh (1 september 1903 in Zwolle) tekent al vanaf haar jeugd. Haar vroege werk bestaat uit stadsgezichten, portretten en bloemstillevens. In 1933 krijgt ze een koninklijke subsidie die het mogelijk maakte zich in Amsterdam te vestigen, en lessen te nemen van David Bauts en Henk Meijer. Eelsingh sluit zich aan bij de kunstenaarskringen De Brug en Arti et Amicitiae. Al vanaf 1935 gaat ze geregeld naar Staphorst om daar samen met Dirk Filarski en Roel Frankot te tekenen en te schilderen. Ze kijkt veel naar van Gogh en imiteert zijn stijl.
Begin Tweede Wereldoorlog trouwt ze met Frankot, een schilder en fotograaf die acht jaar jonger is dan Stien. Als de gevolgen van de Duitse bezetting steeds meer voelbaar worden en haar Joodse vrienden Mommie Schwartz en Else Berg worden gedeporteerd, vestigt zij zich definitief in Staphorst. Ze neemt haar intrek in een bouwvallige boerderij die zij en Frankot opknappen. De bevolking van het dorp krijgt een prominente plaats in haar werk. In 1944 wordt haar dochter geboren. Het huwelijk valt in 1950 uit elkaar als Frankot gaat samenwonen met Stiens beste vriendin Margreet van Beek. Om in haar onderhoud te voorzien schildert Stien Eelsingh veel in opdracht. Ze heeft in 1952 een expositie bij de kunsthandel van Lier in Amsterdam. De Witte Boerderij groeit uit van galerie annex verblijfplaats voor kunstenaars die enkele tijd in Staphorst willen werken, tot kunstcentrum waar mensen voorgedragen, musiceren en bijzondere lezingen houden. Cabaretiers, musici en schrijvers zoals Carmiggelt, Hetty Blok en Martie Verdenius treden er op. In 1964 overlijdt Stien aan kanker en krijgt een Staphorster begrafenis.
De documentairemakers Willem van der Linden en Kiki Amsberg zijn ook van 'verschillende cultuur'. Willem van der Linde woont vlakbij Staphorst en kent dit dorp vanaf zijn vroegste jeugd. Kiki Amsberg is een 'westerling'. Hun contrasterende kijk op dit dorp heeft geleid tot dit verhaal, over de tijd van toen, in de tijd van nu bekeken.
Regie: Willem van der Linden, Co-regie en interviews: Kiki Amsberg, Producent: Marco Zuilhof & Ellen Brautigam / Vanzetti Produkties
Deze uitzending is een herhaling van 23 mei 2006.
